Als kleine jongen al op de lagere school was ik nieuwsgierig of leergierig.Ik maakte met allerlei mensen een praatje met veel vragen. Een kleinzoon heeft dezelfde neiging.Ik ging langs de rokerij voor paardenrookvlees, de drukkerij met losse letters en de machinefabriek die met een wit spul gaten boorde in metaal. Daar maakte ik een praatje en vroeg van alles over wat en hoe ze de dingen deden.Ook de oude mannen op het bankje die spuugden (tabak bleek dat te zijn) bleken allerlei verhalen te hebben.Pas de laatste jaren heb ik mij gerealiseerd dat het toen begonnen was: het besef dat ieder mens uniek is en zijn eigen verhaal heeft of maakt. Misschien ligt daar ook de oorsprong van mijn grote waarde aan vragen stellen: niet alleen om gedrag te begrijpen, maar ook om het, naast mijn eigen gedrag, met vragen te beïnvloeden. Misschien wel ook de verbazing dat men wel een uitdrukking heeft, “de mens is uniek”, maar er niet naar handelt. Net als “van fouten kan je leren” met de gewoonte om fouten te bestraffen. In de gezondheidszorg hechtte […]
Algemene beschouwing van een burger
Als burger begrijp ik niets van wat er gebeurt in de Algemene Beschouwingen.Volgens mij was politiek:– de wijze waarop in een samenleving de verschillende, vaak tegenstrijdige belangen van groepen en individuen tot hun recht komen; waarbij via onderhandelingen op verschillende bestuurlijke en maatschappelijke niveaus op inhoud oplossingen worden gezocht.Ik zag wat anders.Partijen en kabinet waren vooral bezig met vorm en met het onderbouwen van het eigen werkelijkheidsconstruct — men noemt dit visie:“Mijn werkelijkheid is correct. Zo moet je het zien!”Daarnaast veel polarisatie en weinig toenadering.Loopgraven dus.Weinig over de inhoud, mede omdat men er niet over wil praten als de ander niet akkoord gaat met voorwaarden. Vanuit mijn persoon, mijn vak en veel jaren ervaring met gedrag en onderhandelen zie ik taferelen waarvan ik mij afvraag hoe vertegenwoordigers van ons allen zo vast kunnen komen te zitten in persoonlijke, partijpolitieke en electorale belangen.Hoe kan dat?Vanuit mijn werkelijkheidsconstruct verklaard:Door de lange polarisatie in politiek, maatschappij en wereld lijken een paar wezenlijke zaken weinig aanwezig.Niet alleen de vaardigheid van onderhandelen, maar ook het besef dat er een gelijkwaardige uitruil van belangen nodig is […]
Idee van Entiteit? Identiteit?
Soms komen in een gesprek onderwerpen aan de orde die er ogenschijnlijk weinig toe doen, maar die ineens een heel andere vraag oproepen.Ik sprak laatst met een vrouw over de transitie van haar zoon. Zij kende de zorgsector uitstekend en maakte zich zorgen over de vanzelfsprekendheid waarmee volgens haar op jonge leeftijd stappen in een transitie kunnen worden gezet.Ook verbaasde zij zich over wat daarin wel en niet door de zorg wordt vergoed. Zij vroeg zich zelfs af of er inmiddels ook financiële belangen een rol spelen.Maar tijdens ons gesprek raakte mij eigenlijk een andere vraag.Wat bedoelen wij wanneer wij zeggen dat iemand zichzelf wil zijn?In coaching heb ik daar vaak op gereageerd met de vraag:Hoe weet je dat je niet jezelf bent?Dat klinkt misschien flauw, maar ik vind het helemaal geen eenvoudige vraag. Je bent fysiek altijd jezelf. Maar geldt dat ook voor wat wij ons mentale zelf noemen? Gedachten die bij je opkomen, komen bij jou op. Gevoelens die je ervaart, ervaar jij. Gedrag dat je vertoont is waarneembaar. Maar waar bevindt zich dan dat andere ‘zelf’ waarmee […]
Mensen zijn hun eigen grootste vijand
Ik krijg soms coachees die al eerder elders sessies hebben gehad. Vaak omdat zij niet verder komen, ook niet met de adviezen die ze kregen. Ik geef eerlijk gezegd geen adviezen als het maar even kan. Deze coachee, die al wat ouder is, worstelt enorm met de huidige situatie in eigen land, maar ook wereldwijd. Hij maakt zich zorgen over alles wat er gebeurt en vraagt zich af wat dat betekent voor kinderen en kleinkinderen.Hij kreeg van de vorige coach mee: Covey met de cirkel van betrokkenheid en de cirkel van invloed. Hij heeft allerlei adviezen opgevolgd en uitgeprobeerd om de cirkels bij elkaar te brengen. Ik zelf vindt het een nogal mechanisch geheel. Ook sommige zaken zijn te simpel voorgesteld alsof de mens en zijn totale context altijd maakbaar is. In de huidige trends vergeet men vaak het effect van de context en het systeem. De context binnen de cirkel van invloed, maar ook het systeem buiten die cirkel en binnen de cirkel van betrokkenheid. Er is weinig aandacht voor effecten van kleine systemen op grote systemen en andersom.Als […]
Vroeger was…….
Een man kwam bij de Lidl met een oude Chrysler LeBaron aanrijden. Een praatje was zo gemaakt. Hoe wij in de vorige eeuw in de De Riva garage in Den Haag de auto’s naar boven reden(zonder rijbewijs), maar ook hoe de magazijn chef uit zijn hoofd het nummer wist van het getoonde onderdeel en waar het lag. Ook de gebruikelijke grap om compressie poeder bij een andere vestiging te halen.Andere zaken kwamen ook aan de orde zoals het zelf sleutelen, maar ook de manco’s als roestige stijlen, deuren en bodems van specifieke merken als de Franse auto’s zoals Renault en Citroen. Zeker ook de uitvindingen uit die tijd zoals “La Reine”, de snoek. Dan is het maar een klein sprongetje naar de maatschappij en zelfs de wereld van de huidige tijd. Hij zei op dat moment ook: Vroeger was het toch beter, maar dat mogen wij niet zeggen”. Waarop ik zei: waarom niet? Misschien moeten wij het veranderen in: Vroeger was het (essentieel) anders”? Met de extra vragen: “Werd je daar ook gelukkig van of mis je dat nu of […]