Als kleine jongen al op de lagere school was ik nieuwsgierig of leergierig.Ik maakte met allerlei mensen een praatje met veel vragen. Een kleinzoon heeft dezelfde neiging.Ik ging langs de rokerij voor paardenrookvlees, de drukkerij met losse letters en de machinefabriek die met een wit spul gaten boorde in metaal. Daar maakte ik een praatje en vroeg van alles over wat en hoe ze de dingen deden.Ook de oude mannen op het bankje die spuugden (tabak bleek dat te zijn) bleken allerlei verhalen te hebben.Pas de laatste jaren heb ik mij gerealiseerd dat het toen begonnen was: het besef dat ieder mens uniek is en zijn eigen verhaal heeft of maakt. Misschien ligt daar ook de oorsprong van mijn grote waarde aan vragen stellen: niet alleen om gedrag te begrijpen, maar ook om het, naast mijn eigen gedrag, met vragen te beïnvloeden. Misschien wel ook de verbazing dat men wel een uitdrukking heeft, “de mens is uniek”, maar er niet naar handelt. Net als “van fouten kan je leren” met de gewoonte om fouten te bestraffen. In de gezondheidszorg hechtte […]
Algemene beschouwing van een burger
Als burger begrijp ik niets van wat er gebeurt in de Algemene Beschouwingen.Volgens mij was politiek:– de wijze waarop in een samenleving de verschillende, vaak tegenstrijdige belangen van groepen en individuen tot hun recht komen; waarbij via onderhandelingen op verschillende bestuurlijke en maatschappelijke niveaus op inhoud oplossingen worden gezocht.Ik zag wat anders.Partijen en kabinet waren vooral bezig met vorm en met het onderbouwen van het eigen werkelijkheidsconstruct — men noemt dit visie:“Mijn werkelijkheid is correct. Zo moet je het zien!”Daarnaast veel polarisatie en weinig toenadering.Loopgraven dus.Weinig over de inhoud, mede omdat men er niet over wil praten als de ander niet akkoord gaat met voorwaarden. Vanuit mijn persoon, mijn vak en veel jaren ervaring met gedrag en onderhandelen zie ik taferelen waarvan ik mij afvraag hoe vertegenwoordigers van ons allen zo vast kunnen komen te zitten in persoonlijke, partijpolitieke en electorale belangen.Hoe kan dat?Vanuit mijn werkelijkheidsconstruct verklaard:Door de lange polarisatie in politiek, maatschappij en wereld lijken een paar wezenlijke zaken weinig aanwezig.Niet alleen de vaardigheid van onderhandelen, maar ook het besef dat er een gelijkwaardige uitruil van belangen nodig is […]
Idee van Entiteit? Identiteit?
Soms komen in een gesprek onderwerpen aan de orde die er ogenschijnlijk weinig toe doen, maar die ineens een heel andere vraag oproepen.Ik sprak laatst met een vrouw over de transitie van haar zoon. Zij kende de zorgsector uitstekend en maakte zich zorgen over de vanzelfsprekendheid waarmee volgens haar op jonge leeftijd stappen in een transitie kunnen worden gezet.Ook verbaasde zij zich over wat daarin wel en niet door de zorg wordt vergoed. Zij vroeg zich zelfs af of er inmiddels ook financiële belangen een rol spelen.Maar tijdens ons gesprek raakte mij eigenlijk een andere vraag.Wat bedoelen wij wanneer wij zeggen dat iemand zichzelf wil zijn?In coaching heb ik daar vaak op gereageerd met de vraag:Hoe weet je dat je niet jezelf bent?Dat klinkt misschien flauw, maar ik vind het helemaal geen eenvoudige vraag. Je bent fysiek altijd jezelf. Maar geldt dat ook voor wat wij ons mentale zelf noemen? Gedachten die bij je opkomen, komen bij jou op. Gevoelens die je ervaart, ervaar jij. Gedrag dat je vertoont is waarneembaar. Maar waar bevindt zich dan dat andere ‘zelf’ waarmee […]
Mensen zijn hun eigen grootste vijand
Ik krijg soms coachees die al eerder elders sessies hebben gehad. Vaak omdat zij niet verder komen, ook niet met de adviezen die ze kregen. Ik geef eerlijk gezegd geen adviezen als het maar even kan. Deze coachee, die al wat ouder is, worstelt enorm met de huidige situatie in eigen land, maar ook wereldwijd. Hij maakt zich zorgen over alles wat er gebeurt en vraagt zich af wat dat betekent voor kinderen en kleinkinderen.Hij kreeg van de vorige coach mee: Covey met de cirkel van betrokkenheid en de cirkel van invloed. Hij heeft allerlei adviezen opgevolgd en uitgeprobeerd om de cirkels bij elkaar te brengen. Ik zelf vindt het een nogal mechanisch geheel. Ook sommige zaken zijn te simpel voorgesteld alsof de mens en zijn totale context altijd maakbaar is. In de huidige trends vergeet men vaak het effect van de context en het systeem. De context binnen de cirkel van invloed, maar ook het systeem buiten die cirkel en binnen de cirkel van betrokkenheid. Er is weinig aandacht voor effecten van kleine systemen op grote systemen en andersom.Als […]
Brood en Spelen – Geld en Macht?
Al kijkend naar de intro van de WK-finale voetbal van 2026 met een droneopname van het stadion kwamen allerlei associaties en beelden naar boven.Het was alsof ik naar een film ging kijken over de Romeinse spelen van de gladiatoren. Van boven kijkend een prachtige Arena overvol met mensen precies zoals het Colosseum eruitzag.Daarna als het ware de binnenkomstoptocht van de gladiatoren gefilmd vanuit de catacomben van de Arena.Zij werden voorgesteld aan het publiek en de Regeerders van de wereld en de organisaties, inclusief de scheidsrechters.De Almachtigste was er ook bij. Hij had kortgeleden nog zijn duim omhooggestoken om een gladiator (Folarin Balogun) zijn straf te verminderen.Na de liederen kon het gevecht beginnen.Het gevecht was hevig en kende vele variaties van schoppen, duwen, slaan, knijpen en vasthouden. Jammer dat de schoonheid van de vechtkunsten wat uit beeld bleef.De Spaanse elite heeft gewonnen doordat zij ook de directe confrontatie van fysiek geweld mooi konden ontwijken.De allermachtigsten hebben de gouden bokaal uitgereikt en uiteraard stond de tegenstander daarbij met de rug naar de ceremonie toe.Er komt van alles daarbij bij mij op.Geldt de […]
Mijn schaduw is verdwenen
Ik word s’ nachts wakker.Een lik op mijn handen wekken mij.Ik aai en knuffel de hond zijn manen.Als ik even stop haalt een poot mijn handen weer terug.Zo gaat dat even door: samen een momentje in de nacht Mijn buik zegt fijn en niet-pluis tegelijkIk voel nog even aan zijn buik en val weer in slaap als hij wegloopt.ik droom een vervelende droom:Ik ga met hem naar de dierenartsIk geef aan wat ik voelde en vraag wat het isIk wordt wakker als hij een spuitje krijgtHij ligt nog steeds naast mij op de grond Ik overleg met mijn vrouw en belDe afspraak is snel gemaaktwel bij de dierenarts waar wij goed contact mee hebben.Samen erheen na een (laatste?) wandeling Ik leg de arts uit: niet-pluis en harde buikHij voelt de buikZijn gezicht verandertLaten wij een echo makenEcho: kanker van de milt Voor ons gaat dan alles rustig, maar snelDe arts begrijpt alles wat er met ons gebeurtEen spuit: hij wordt rustig en gaat liggen op het klaargemaakte kussenHij legt zijn hoofd op mijn vrouw haar benenIk knuffel lang zijn manen, […]
Waarom stoppen wij het produceren van ongezonde producten niet?
De Gezondheidsraad stelt dat alcoholgebruik gezondheidsrisico’s geeft en dat er geen veilige ondergrens is. Die medische boodschap verdient serieuze aandacht. Maar juist de helderheid van deze boodschap roept een bredere vraag op. Waarom richten we de maatschappelijke normdiscussie zo nadrukkelijk op alcohol, terwijl gezondheid door veel meer krachten wordt gevormd?Waarom wordt bij alcohol gesproken over denormaliseren, ontmoedigen, prijs, beschikbaarheid, marketing en bescherming van beleid tegen lobby-invloed, terwijl vergelijkbare vragen minstens zo dringend zijn bij roken, vapen, ultra bewerkte voeding, suiker, zout, vet, schermverslaving, onvoldoende bewegen, luchtvervuiling, PFAS, pesticiden en industriële uitstoot?. De alcoholindustrie is machtig. Zij is internationaal georganiseerd, economisch verweven met wijnboeren, bierproducenten, horeca, sport, cultuur, reclame en sociale rituelen.De Gezondheidsraad benoemt terecht dat commerciële belangen het publieke debat kunnen beïnvloeden.Maar dat geldt niet alleen voor alcohol. Ook achter tabak en vapes staan krachtige belangen. Ook achter ultra bewerkte voeding staat een wereldwijde industrie die gemak, smaak, prijs en beschikbaarheid tot verdienmodel heeft gemaakt.Ook vervuilende industrieën hebben belang bij uitstel, twijfel en politieke voorzichtigheid. Ook strategisch roept dit vragen op.Welke lobby is het makkelijkst te bewegen, en welke lobby […]
Kan AI “Out of the box” oplossingen bieden?
Dat is voor mij een vraag na meer dan 6 maanden werken met ChatGPT en Gemini. Ook Claude code is mij bekend. Ik speel ze tegen elkaar uit op medisch vlak en ga regelmatig in discussie.Wat mij allereerst natuurlijk opvalt is de razendsnelle zoekfunctie in en over literatuur, in documentaties, promotie literatuur, onderzoekverslagen e.d. Het combineren van deze informatie gaat niet altijd vlekkeloos.Het gaat dus over oude/ bestaande kennis en het combineren daarvan, maar mij is het niet gelukt om nieuwe kennis te laten genereren. Kan mijn manco zijn, maar het zette mij aan het denken. Er zijn veel reacties in de media over de bedreiging voor beroepen en werkzaamheden, zo ook voor mijn werk als medicus, coach, personal consultant en organisatieadviseur.Als medicus kwam ik wel bij een ontdekking van het CANVAS syndroom dat zo benoemd is in 2024 en dus nauwelijks bekend is. Maar het is wel een bestaand syndroom. Maar in al mijn werk en ontmoetingen spelen eigenschappen een rol die AI volgens mij niet kan overnemen.AI kan nu nog geen non-verbaal gedrag waarnemen en begrijpen. Ook niet […]
Mensch, durf te leven!
Het is een veel voorkomend thema, misschien zelfs als tip in coaching sessies: Durf te leven! Maar deze zin popte sterk bij mij op toen ik een paar programma’s op TV achter elkaar had gezien. Een programma “Jekel’s jacht naar onsterfelijkheid”, een programma over de manosfeer en een aantal artikelen waarin vooral de maakbaarheid van de wereld als overtuiging lijkt te worden voorondersteld.Als hypochonder is het thema mij niet vreemd omdat het de paradox aangeeft waarin ik leef: ik hou van het leven en ben alert op alle signalen die aan kunnen geven dat mijn lichaam /mijn leven mij verrast. Het “go with the flow” is een laat geleerde vaardigheid en nog kost het moeite. Wat opvalt in de media is inderdaad het gegeven dat je leven maakbaar is.Zorg dat je gezond leeft; dus gezonde voeding, gezond bewegen, balans werk en privé, voldoende slaap etc. dan wordt je oud.Niet: stop zo veel mogelijk slechte zaken als te veel eten, drinken, chemicaliën, slechte lucht etc. Andere boodschap, ander focus, andere beleving. Maar ook de illusie: “hoe kun je weten dat je […]
Vroeger was…….
Een man kwam bij de Lidl met een oude Chrysler LeBaron aanrijden. Een praatje was zo gemaakt. Hoe wij in de vorige eeuw in de De Riva garage in Den Haag de auto’s naar boven reden(zonder rijbewijs), maar ook hoe de magazijn chef uit zijn hoofd het nummer wist van het getoonde onderdeel en waar het lag. Ook de gebruikelijke grap om compressie poeder bij een andere vestiging te halen.Andere zaken kwamen ook aan de orde zoals het zelf sleutelen, maar ook de manco’s als roestige stijlen, deuren en bodems van specifieke merken als de Franse auto’s zoals Renault en Citroen. Zeker ook de uitvindingen uit die tijd zoals “La Reine”, de snoek. Dan is het maar een klein sprongetje naar de maatschappij en zelfs de wereld van de huidige tijd. Hij zei op dat moment ook: Vroeger was het toch beter, maar dat mogen wij niet zeggen”. Waarop ik zei: waarom niet? Misschien moeten wij het veranderen in: Vroeger was het (essentieel) anders”? Met de extra vragen: “Werd je daar ook gelukkig van of mis je dat nu of […]