Als kleine jongen al op de lagere school was ik nieuwsgierig of leergierig.Ik maakte met allerlei mensen een praatje met veel vragen. Een kleinzoon heeft dezelfde neiging.Ik ging langs de rokerij voor paardenrookvlees, de drukkerij met losse letters en de machinefabriek die met een wit spul gaten boorde in metaal. Daar maakte ik een praatje en vroeg van alles over wat en hoe ze de dingen deden.Ook de oude mannen op het bankje die spuugden (tabak bleek dat te zijn) bleken allerlei verhalen te hebben.Pas de laatste jaren heb ik mij gerealiseerd dat het toen begonnen was: het besef dat ieder mens uniek is en zijn eigen verhaal heeft of maakt. Misschien ligt daar ook de oorsprong van mijn grote waarde aan vragen stellen: niet alleen om gedrag te begrijpen, maar ook om het, naast mijn eigen gedrag, met vragen te beïnvloeden. Misschien wel ook de verbazing dat men wel een uitdrukking heeft, “de mens is uniek”, maar er niet naar handelt. Net als “van fouten kan je leren” met de gewoonte om fouten te bestraffen. In de gezondheidszorg hechtte […]
Idee van Entiteit? Identiteit?
Soms komen in een gesprek onderwerpen aan de orde die er ogenschijnlijk weinig toe doen, maar die ineens een heel andere vraag oproepen.Ik sprak laatst met een vrouw over de transitie van haar zoon. Zij kende de zorgsector uitstekend en maakte zich zorgen over de vanzelfsprekendheid waarmee volgens haar op jonge leeftijd stappen in een transitie kunnen worden gezet.Ook verbaasde zij zich over wat daarin wel en niet door de zorg wordt vergoed. Zij vroeg zich zelfs af of er inmiddels ook financiële belangen een rol spelen.Maar tijdens ons gesprek raakte mij eigenlijk een andere vraag.Wat bedoelen wij wanneer wij zeggen dat iemand zichzelf wil zijn?In coaching heb ik daar vaak op gereageerd met de vraag:Hoe weet je dat je niet jezelf bent?Dat klinkt misschien flauw, maar ik vind het helemaal geen eenvoudige vraag. Je bent fysiek altijd jezelf. Maar geldt dat ook voor wat wij ons mentale zelf noemen? Gedachten die bij je opkomen, komen bij jou op. Gevoelens die je ervaart, ervaar jij. Gedrag dat je vertoont is waarneembaar. Maar waar bevindt zich dan dat andere ‘zelf’ waarmee […]
Waarom stoppen wij het produceren van ongezonde producten niet?
De Gezondheidsraad stelt dat alcoholgebruik gezondheidsrisico’s geeft en dat er geen veilige ondergrens is. Die medische boodschap verdient serieuze aandacht. Maar juist de helderheid van deze boodschap roept een bredere vraag op. Waarom richten we de maatschappelijke normdiscussie zo nadrukkelijk op alcohol, terwijl gezondheid door veel meer krachten wordt gevormd?Waarom wordt bij alcohol gesproken over denormaliseren, ontmoedigen, prijs, beschikbaarheid, marketing en bescherming van beleid tegen lobby-invloed, terwijl vergelijkbare vragen minstens zo dringend zijn bij roken, vapen, ultra bewerkte voeding, suiker, zout, vet, schermverslaving, onvoldoende bewegen, luchtvervuiling, PFAS, pesticiden en industriële uitstoot?. De alcoholindustrie is machtig. Zij is internationaal georganiseerd, economisch verweven met wijnboeren, bierproducenten, horeca, sport, cultuur, reclame en sociale rituelen.De Gezondheidsraad benoemt terecht dat commerciële belangen het publieke debat kunnen beïnvloeden.Maar dat geldt niet alleen voor alcohol. Ook achter tabak en vapes staan krachtige belangen. Ook achter ultra bewerkte voeding staat een wereldwijde industrie die gemak, smaak, prijs en beschikbaarheid tot verdienmodel heeft gemaakt.Ook vervuilende industrieën hebben belang bij uitstel, twijfel en politieke voorzichtigheid. Ook strategisch roept dit vragen op.Welke lobby is het makkelijkst te bewegen, en welke lobby […]
Mensch, durf te leven!
Het is een veel voorkomend thema, misschien zelfs als tip in coaching sessies: Durf te leven! Maar deze zin popte sterk bij mij op toen ik een paar programma’s op TV achter elkaar had gezien. Een programma “Jekel’s jacht naar onsterfelijkheid”, een programma over de manosfeer en een aantal artikelen waarin vooral de maakbaarheid van de wereld als overtuiging lijkt te worden voorondersteld.Als hypochonder is het thema mij niet vreemd omdat het de paradox aangeeft waarin ik leef: ik hou van het leven en ben alert op alle signalen die aan kunnen geven dat mijn lichaam /mijn leven mij verrast. Het “go with the flow” is een laat geleerde vaardigheid en nog kost het moeite. Wat opvalt in de media is inderdaad het gegeven dat je leven maakbaar is.Zorg dat je gezond leeft; dus gezonde voeding, gezond bewegen, balans werk en privé, voldoende slaap etc. dan wordt je oud.Niet: stop zo veel mogelijk slechte zaken als te veel eten, drinken, chemicaliën, slechte lucht etc. Andere boodschap, ander focus, andere beleving. Maar ook de illusie: “hoe kun je weten dat je […]
Ik voel wat je bedoelt
Ik vroeg bij echtpaartherapieën vaak of ze de pasgeboren baby mee wilden nemen. Deze legde ik dan in de reiswieg ergens in de ruimte en startte met de gesprekken. Vaak was het zo dat de baby ging huilen en ik kon zien hoe het echtpaar dat oploste. Als het een tweede of derde keer gebeurde was altijd mijn vraag: “Hebben jullie iets waar jullie het niet over willen hebben of 1 van jullie?’. Die vraag was altijd raak. De baby was super gevoelig voor energie/ spanning van vader en moeder. Ook bij echtscheidingen hoor je vaak van de kinderen dat de spanning van niet uitgesproken conflicten het ergste was.Mijn opleiders Dewez en van Alphen gaven in mijn opleiding heel veel ruimte aan mijn opmerking “maar dat voel ik zo” en het antwoord was steevast: “Als jij dat zo voelt is het zo en by the way onderbouw dat dan volgende week bij het overleg.” Ook ontdekte ik dat de artsen die bij mij in de praktijk werkten die gevoeligheid (terug?) ontwikkelden en net zoals ik beelden kregen en uitspraken opkwamen […]
Schijf van 5 of een Gezonde Leefkring?
Jarenlang hebben wij in het Westen geprobeerd gezondheid te vangen in schema’s, schijven, richtlijnen, tabellen en adviezen. Alsof een mens een optelsom is van vakjes. Alsof je gezondheid kunt maken door een plaatje op papier netjes te volgen. Dat helpt een beetje. Maar het raakt de kern niet. De kern is eenvoudiger en tegelijk dieper. Een mens leeft niet in een schijf.Een mens leeft in een kring. Hij eet niet alleen. Hij beweegt wel of niet. Hij slaapt goed of slecht. Hij jaagt zichzelf op of komt tot rust. Hij leeft samen of raakt geïsoleerd. Hij woont in een omgeving die hem verleidt tot gemak, haast en overvloed, of in een omgeving die hem bijna vanzelf uitnodigt tot eenvoud, ritme en aandacht. Daarom ligt de echte oplossing voor de volksgezondheid niet in een nieuw voedingsconcept. Niet in het zoveelste model dat zegt wat goed en fout is.En al helemaal niet in een moreel vingertje dat mensen vertelt dat zij beter hun best moeten doen. De echte omslag begint bij bewustwording.Niet als modewoord.Niet als zweverigheid.Maar als een nuchter en eerlijk besef […]
Opvoeden: een fluitje van een cent?!
Onlangs was ik in gesprek met een oud-collega.Beiden zijn wij EchtpaarRelatieTherapeut en Gezinstherapeut.Na uitwisselingen van ervaringen kwamen wij op het thema dat in tegenstelling tot in onze tijd er heel veel te lezen valt over opvoeding zaken. Allerlei adviezen over hoe kinderen op te voeden en soms telkens ook over deelobjecten als “hoe ga je om met smartphones, Ipads e.d”. Althans kinderen met deze spullen.Allerlei namen komen langs als: Wij vonden dat er veel stijlen benoemd worden, maar ook veel wordt aangegeven wat beter en wat slechter is. Volgens ons is stijl niet relevant, geen goed of slecht, hooguit effectief of mindereffectief. Wij waren het erover eens dat zoveel soorten adviezen over opvoedingszaken mogelijk meer spanning en onzekerheid oplevert dan een positieve steun. Als je op internet kijkt beginnen deze adviezen al over aanpak vanaf babyleeftijd. Daar lazen wij ook veel tegenstrijdige adviezen en adviezen die zelfs ongezond waren.Wij zijn uit de generatie die met dr. Spock is opgegroeid, althans als achtergrond theorie.Toen wij nu samen kijken naar toen met Spock en naar nu met internet kwam de vraag op […]
Jouw tijd komt nog wel!
Ik werd weer geprikkeld door de zomertijd.Wat is dat dan?Is zomertijd echte tijd of wintertijd?Wat is echte tijd?Bestaat echte tijd?Kun je op tijd komen of ben je altijd minstens een duizendste seconde te laat of te vroeg. (Wij meten sport tijden in duizendsten, toch?) Ik ben verzamelaar van mechanische horloges, maar ik heb ze nooit in mijn denken gecombineerd met tijd.Ik heb bewondering voor de uitvinding en de mechanica van al die kleine onderdeeltjes.Ik heb een horloge uit de jaren 1960 dat toen de dunste automatische mechanische horloge was. Fenomenaal, maar geeft hij de tijd aan?Voor mij is tijd een periode die verloopt in een wisselende snelheid. Dat is mijn oplossing voor deze vragen. Tijd is ook een beleving, maar ook een subjectieve waarneming.In de hypnose sessies die ik heb uitgevoerd was het altijd een leuke vraag aan diegene die in trance was gegaan hoe lang de sessie geduurd had: nooit de werkelijk gemeten kloktijd. Of te lang of te kort ten opzichte van onze klok. Nu ik ouder ben is mijn besef van de afgelopen jaren een van: “Wat […]
Uniek willen zijn: aangeboren?
Mijn hele leven, vanaf 11 jaar ongeveer, viel het mij op hoe verschillend ieder mens is. Mensen lijken wel op elkaar, fysiek en in gedrag, maar als mens nauwelijks. In mijn werkzame leven is dat bevestigd omdat al mijn patiënten en klanten ieder afzonderlijk een andere biografie en mentaliteit bleken te bezitten. Vandaar mijn verbazing over de protocollering in de Zorg, over het onderwijssysteem en over nog meer gebieden. Het lijkt ook op een aangeboren neiging of behoefte om uniek te zijn. Er zijn wel hypes, maar individueel wordt er toch een klein dingetje veranderd, een piercing, een ander kapsel, eigen kleuren en dergelijke. De mens is een kudde dier klopt dus niet en wel. Mensen gedragen zich in groepen volgens de regels van die groep. Maar ieder lid van de groep, als die niet heel groot is, heeft een individuele functie voor de groep: een vragensteller, een bemiddelaar, een dwarsligger etc. Ook bij grotere groepen blijft de uniciteit van het individu intact.Hoe kom het dan dat wij zo weinig naar het individu kijken en zelfs vaak bezig zijn de […]
Vroeger was…….
Een man kwam bij de Lidl met een oude Chrysler LeBaron aanrijden. Een praatje was zo gemaakt. Hoe wij in de vorige eeuw in de De Riva garage in Den Haag de auto’s naar boven reden(zonder rijbewijs), maar ook hoe de magazijn chef uit zijn hoofd het nummer wist van het getoonde onderdeel en waar het lag. Ook de gebruikelijke grap om compressie poeder bij een andere vestiging te halen.Andere zaken kwamen ook aan de orde zoals het zelf sleutelen, maar ook de manco’s als roestige stijlen, deuren en bodems van specifieke merken als de Franse auto’s zoals Renault en Citroen. Zeker ook de uitvindingen uit die tijd zoals “La Reine”, de snoek. Dan is het maar een klein sprongetje naar de maatschappij en zelfs de wereld van de huidige tijd. Hij zei op dat moment ook: Vroeger was het toch beter, maar dat mogen wij niet zeggen”. Waarop ik zei: waarom niet? Misschien moeten wij het veranderen in: Vroeger was het (essentieel) anders”? Met de extra vragen: “Werd je daar ook gelukkig van of mis je dat nu of […]